राष्ट्रपतिद्वारा संस्कृतका विशिष्ट विद्वान् सम्मानित`

आज मिति २०८१/०४/०७ शुक्रवारका दिन जयतु संस्कृतम् संस्थाद्वारा राष्ट्रपति भवनमा विद्वत्सपर्यासमारोह सम्पन्न भयो । जयतु संस्कृतम् संस्थाका सभापति डा.बद्री पोखरेलको सभाध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त समारोहमा महामहिम राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलज्यूको प्रमुखातिथ्य रहेको थियो । आयोजक संस्थाका सदस्य-सचिव प्रा.डा.नवराज कट्टेलज्यूले प्रमुख अतिथिलगायत सम्मानित गुरुजन, समुपस्थित समस्त विद्वज्जनलाई स्वागत अभिनन्दन गर्नु भएको थियो । स्वागत मन्तव्यका क्रममा डा. कट्टेलज्यूले विश्वभरका संस्कृति र भाषालाई समन्वय गर्न सक्ने संस्कृत भाषाको सम्वर्धनमा नेपाल सरकारले विशेष प्राथमिकता र चासो दिनु पर्ने भन्दै संस्कृत पाठशालाबाट ओैपचारिक अध्ययन तथा जयतु संस्कृतम्, छात्रसंघबाट आफ्नो राजनीतिक यात्रा प्रारम्भ गर्नु भएका राष्ट्रपति पौडेलज्यूलाई संस्कृत विद्याको विकासका लागि सरकारलाई घच्घच्याउन ध्यानाकर्षण गराउनु भएको थियो भने जीवन र मरण दुवै संस्कृतलाई मान्ने संस्कृतका सेवक विद्वानलाई नै संस्कृतको नेतृत्व प्रदान गर्नु पर्ने विचार राख्नु भएको थियो ।

स्वागतपश्चात् राष्ट्रपति पौडेलज्यूले पानसमा दीपप्रज्वलन गरी समारोहको समुद्घाटन गर्नुभएको थियो भने नेपाल वेदविद्याश्रमका वटसकहरूले वैदिक मङ्गलाचरण गरेका थिए । त्यसैगरी जयतु सस्कृतम् संस्थाद्वारा प्रकाशित पुस्तकहरू ब्रह्माण्ड पुराण, मीमांसातर्कभाषा,संस्कृत काव्यसिद्धान्त समीक्षा, नेपालगौरवम् महाकाव्य संस्थाका अध्यक्ष पोखरलज्यूबाट राष्ट्रपतिज्यूलाई समर्पण गरिएको थियो । त्यसैगरी समारोहमा संस्कृत विद्याको प्रचारप्रसारमा जीवन समर्पण गर्नुहुने पौरस्त्य दर्शनका विशिष्ट साधक विद्वद्वरेण्य गुरुजनलाई जयतु संस्कृतम् संस्थाका तर्फबाट सम्मान समर्पण गरिएको थियो । समारोहमा संस्कृत नेपाली व्युत्पत्तिकोशका सर्जक नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयका पूर्व कुलसचिव प्राध्यापक नीलमणि ढुङ्गानाज्यूलाई राष्ट्रपतिका करकमलबाट दोसल्ला ओढाई सम्मानप्रत्र प्रदान गरिएको थियो भने उक्त सम्मानपत्र पूर्वसचिव कृष्ण ज्ञवालीले वाचन गर्नु भएको थियो ।

त्यसैगरी ´नीलकण्ठ`संस्कृत महाकाव्यका सर्जक षड्दर्शनाचार्य महाविद्याविराधि आचार्य पूर्णचन्द्र ढुङ्गेलज्यूलाई राष्ट्रपतिका हातबाट सम्मान गरिएको थियो भने उहाँलाई प्रदान गरिएको सम्मानपत्र जयतु संस्कृतम्`का सचिव तथा उद्घोषक प्राडा. मुकुन्दप्रसाद लामिछानेले वाचन गर्नु भएको थियो । वैदिक वाङ्मयका विशिष्ट विद्वान् एवम् कान्तिभैरव गुरुकुलका संस्थापक संस्कृतसेवी प्रा.डा.ऋषिराम पोखरेलज्यूलाई राष्ट्रपतिबाट प्रदत्त सम्मानपत्रको विवरण वाल्मीकि विद्यापीठका उपप्राध्यापक दुर्गा पौडेलज्यूले वाचन गर्नु भएको थियो । पौरस्त्य दर्शनका धुरन्धर विद्वान् प्रा.डा.दीर्घराज घिमिरेज्यूलाई ´न्याय-वेदान्तकेशरी`को उपाधिसहित राष्ट्रपतिको करकमलद्वारा सम्मानपत्र प्रदान गरिएको थियो र उक्त सम्मानपत्र प्रा.डा.मुकुन्दप्रसाद लामिछानेज्यूले वाचन गर्नु भएको थियो । धर्मशास्त्रका विशिष्ट विद्वान् प्रा.डा.रामचन्द्र गौतमज्यूलाई राष्ट्रपतिका हातबाट प्रदान गरिएको सम्मानपत्रको वाचन प्राध्यापक रामहरि दाहालज्यूले गर्नु भएको थियो । न्यायविद्याकेशरी भन्ने उपाधिसहित प्राध्यापक गोविन्द चौधरीज्यूलाई प्रदान गरिएको सम्मानपत्र प्रा.डा.विष्णुप्रसाद देवकोटाज्यूले वाचन गर्नु भएको थियो । पौरस्त्य धर्मदर्शनमा अद्वितीय योगदान पुर्याउनु हुने प्राध्यापक चेतोनाथ आचार्यज्यूलाई जयतु संस्कृतम् संस्थाद्वारा तथा राष्ट्रपतिका करकमलबाट प्रदान गरिएको सम्मानपत्रको विवरण स्वयं उद्घोषक प्रा.डा. मुकुन्द लामिछानेज्यूले वाचन गर्नु भएको थियो ।

सम्मानित व्यक्तित्वहरूमध्ये नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयका पूर्व उपकुलपति आचार्य पूर्णचन्द्र ढुङ्गेलले संस्कृतको प्रचार प्रसार तथा सम्वर्धन महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको ऐतिहासिक संस्था जयतु संस्कृतम्`बाट सम्मान ग्रहण गर्न पाएकामा आफू अत्यन्त प्रसन्न भएको भन्दै सम्मानित सबैका तर्फबाट आयोजक संस्थालाई धन्यवाद तथा राष्ट्रपतिप्रति आभार व्यक्त गर्नु भएको थियो । संस्कृत वाङ्मयमा थुप्रै कविहरूले थुप्रै महाकाव्यहरूको रचना गरेको पाइए पनि महादेवलाई नायकत्व प्रदान गरी कसैले महाकाव्य सिर्जना गरेको नपाइएकाले आफूले त्यही अभाव परिपूर्ति गर्न देवाधिदेव नीलकण्ठ शीर्षक महाकाव्य रचना गरेको बताउँदै अब ब्राह्मणशिरोमणि परशुराम शीर्षक महाकाव्य सिर्जना गर्ने रुचि जागेको उल्लेख गर्नु भएको थियो । त्यसै गरी अर्का अभिनन्दित व्यक्तित्व प्रा.डा.ऋषिराम पोखरेलज्यूले आफ्ना सतीर्थ्य मित्र संस्कृतका अध्येता रामचन्द्र पौडेलज्यू राष्ट्रको प्रमुख अभिभावक हुनु भएकाले उहाँबाट संस्कृतको समुन्नयनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्नेमा पूर्ण विश्वास रहेको छ भन्दै संस्कृत विद्या र संस्कृत गुरुकुलको संरक्षणमा विशेष दृष्टि दिन राष्ट्रपति समक्ष आग्रह गर्नु भएको थियो ।

समारोहमा प्रमुख अतिथिको आसनबाट सम्बोधन गर्नुहुँदै राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलज्यूले जयतु संस्कृतम् राष्ट्रभूतये! जयतु संस्कृतम् विश्वभूतये !! भन्ने मूल मान्यतालाई नारा बनाउँदै तथा ´वयं राष्ट्रे जागृयाम:`को वैदिक आदर्शलाई अङ्गीकार गर्दै निरङ्कुश जहानियाँ राणाशासनका विरुद्ध तथा प्रजातन्त्रको स्थापनाका लागि विगूल फुक्ने जयतु संस्कृतम् संस्थाको ऐतिहासिक महत्त्वलाई वर्णन गर्दै जयतु संस्कृतम्`कै उत्तराधिकार संस्था संस्कृत छात्रसंघको सचिव पदमा रही २०१७ सालमा आन्दोलनमा उत्रिएको र त्यसै आन्दोलनबाट आफूले कठोर जेलजीवन यापन गर्नु परेको स्मरण गर्नु भएको थियो । त्यसैगरी २००४ सालमा स्थापना भएर राणाशासनका विरूद्ध सक्रिय प्रथम सङ्गठित संस्था जयतु संस्कृतम्`को ५०ओैँ स्वर्णजयन्तीका अवसरमा २०५४ सालमा भएको ऐतिहासिक समारोहमा आफू सहभागी भएको सम्झना गर्दै जयतु संस्कृतम् संस्थाले संस्कृतको प्रचारप्रसार तथा संस्कृतका समुपासकको सम्मानमा महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको तथ्यलाई आफूले नजिकबाट नियाल्दै आएको बताउँदै जयतु संस्कृतम्`संस्थाको उत्तरोत्तर उन्नयनका लागि शुभकामना व्यक्त गर्नु भएको थियो । शुक्लयजुर्वेद लगायत वेदादि शास्त्रको सिर्जना नेपाल भूमिमै भएको विभिन्न अनुसन्धानबाट प्रमाणित भएको अनि व्यास, वाल्मीकि , विश्वामित्र, पाणिनि आदिको तपोभूमि नेपाल नै भएको, नेपालकै पुर्खाको साझा प्रयत्नबाट विकसित संस्कृत ज्ञानराशिको संरक्षण र सम्वर्धन गर्नु हामी नेपालीको साझा उत्तरदायित्व र कर्तव्य भएको उल्लेख गर्दै लोका: समस्ता: सुखिनो भवन्तु, सर्वे भवन्तु सुखिन:, वसुधैव कुटुम्बकम् जस्ता उदात्त चेतनालाई अभिव्यक्त गर्ने संस्कृत भाषा कुनै एक वर्ग वा जातिविशेषको मात्र भाषा नभएर विश्वबन्धुत्व, मानवता तथा अमरताको सिद्धान्त प्रतिपादन गर्ने समग्र मानवजातिको साझा भाषा भएकाले विश्वका विभिन्न विश्वविद्यालयमा संस्कृतको पठनपाठन भइरहेको उल्लेख गर्नु भएको थियो । सनातन, जैन , बौद्ध धर्मदर्शन तथा पौरस्त्य धर्मसंस्कृति संस्कृतमै सुरक्षित भएकाले संस्कृतभाषाकै माध्यमबाट हिमाल, पहाड र तराईलाई एकताको सूत्रमा जोड्न सकिने विचारसमेत राष्ट्रपतिले राख्नु भएको थियो । त्यसै गरी ´विद्वत्वञ्च नृपत्वञ्च नैव तुल्यं कदाचन , स्वदेशे पूज्यते राजा विद्वान् सर्वत्र पूज्यते` तथा ´विद्वान् भूवो भूषणम्` जस्ता विद्वत्प्रशंसक संस्कृत सूक्तिको उल्लेख गर्दै राष्ट्रका गहनाका रूपमा रहेका विद्वान्लाई सम्मान गर्ने अवसर प्राप्त भएकोमा आफू अत्यन्त प्रसन्न रहेको उल्लेख गर्दै आज अभिनन्दित तथा पुरस्कृत समस्त गुरुजनको सुस्वास्थ्य तथा सुदीर्घ साधनामय जीवनका लागि शुभकामनासहित बधाइ ज्ञापन गर्नु भएको थियो । अन्तमा संस्थाका अध्यक्ष तथा समारोहका सभापति डा.बद्री पोखरेलज्यूले समारोहलाई सभ्य र भव्य बनाउन सहभागी राष्ट्रपतिज्यू , समस्त सम्मानित संस्कृत विद्वज्जन, समुपस्थित समस्त संस्कृत समुपासक महानुभावप्रति हार्दिक आभार समर्पणपूर्वक समारोहको समापन गर्नु भएको थियो । संस्कृतभाषाकै माध्षमबाट सञ्चालित उक्त समारोहको कुशल उद्घोषण संस्थाका सचिव प्रा.डा.मुकुन्दप्रसाद लामिछानेज्यूले गर्नु भएको थियो । ११ : ४५ बजे शीतल निवासको विशिष्ट सभाकक्षमा सुरुवात भएको उक्त समारोह दिनको ०२:१५ बजे सम्म सञ्चालन भएको थियो ।